ÇEVRENİN KASTEN KİRLETİLMESİ SUÇU VE CEZASI (TCK 181)

En son güncellendiği tarih: 15 May 2019




Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 181. maddelerinde düzenlenmiştir.


1- Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu Nedir Türk Ceza Kanununda Nasıl Tanımlanmıştır




Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu TCK’da şu şekilde tanımlanmıştır:


“(1) İlgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten veren kişi cezalandırılır.


(2) Atık veya artıkları izinsiz olarak ülkeye sokan kişi cezalandırılır.”


2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 2. Maddesinde çevre ile alakalı bazı kavramlar aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır.


Çevre: Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı,


Çevre kirliliği: Çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etkiyi,


Kirleten: Faaliyetleri sırasında veya sonrasında doğrudan veya dolaylı olarak çevre kirliliğine, ekolojik dengenin ve çevrenin bozulmasına neden olan gerçek ve tüzel kişileri,


Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi,


Katı atık: Üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken katı atık maddeleri,


Evsel katı atık: Tehlikeli ve zararlı atık kapsamına girmeyen konut, sanayi, işyeri, piknik alanları gibi yerlerden gelen katı atıkları,


Tehlikeli atık: Fiziksel, kimyasal ve/veya biyolojik yönden olumsuz etki yaparak ekolojik denge ile insan ve diğer canlıların doğal yapılarının bozulmasına neden olan atıklar ve bu atıklarla kirlenmiş maddeleri tanımlamaktadır.

Söz konusu Çevre Kanunu’nun 8. Maddesinde kirletme yasağı tanımlanmıştır. Buna göre;

“Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle; kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.”

Her iki kanun birlikte değerlendirildiğinde Çevre Kanunu’nun 8. Maddesinde belirtilen yasaklara uyulmadığı takdirde TCK’da tanımlanan Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu işlenmiş olacaktır.


2- Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçunun Cezası ve Nitelikli Halleri


Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçunun basit ve nitelikli hallerinin cezaları şu şekildedir:


-İlgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten veren kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK 181/1)

- Atık veya artıkları izinsiz olarak ülkeye sokan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (TCK 181/2)


Nitelikli Haller


-Atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza iki katı kadar artırılır. (TCK 181/3)

-Bir ve ikinci fıkralarda tanımlanan fiillerin, insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıklarla ilgili olarak işlenmesi halinde, beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına ve bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. (TCK 181/4)


Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbirleri


-Bu maddenin iki, üç ve dördüncü fıkrasındaki fiillerden dolayı tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. (TCK 181/5)


3- Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır ve Uzlaşmaya Tabi Midir?


Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu şikayete bağlı suçlardan değildir. Bu sebeple bu suçun işlendiği soruşturma makamları tarafından öğrenildiğinde re’sen soruşturma işlemlerine başlanacaktır.

Ayrıca Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu uzlaşmaya bağlı suçlardan değildir.


4- Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçunda Zamanaşımı


Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu şikayete bağlı bir suç olmadığından bu suçun zamanaşımı 8 yıldır.


5 Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu İçin Verilecek Cezanın Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi


- Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu neticesinde verilecek ceza şartları sağlanmış ise Adli Para Cezasına çevrilebilir.

- Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu neticesinde verilecek ceza şartları sağlanmış ise Ertelenebilir.

- Çevrenin Kasten Kirletilmesi suçu neticesinde verilecek ceza şartları sağlanmış ise Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması kurumu işbu ceza için uygulanabilir.

59 görüntüleme

Tüm hakları saklıdır

  • Facebook Clean
  • Twitter Clean
  • LinkedIn Clean