ÖZEL BELGEYİ BOZMAK, YOK ETMEK VEYA GİZLEMEK SUÇU (TCK 208)

En son güncellendiği tarih: 15 May 2019

Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçu 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 208. maddesinde düzenlenmiştir.



1- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek Suçu Nedir Türk Ceza Kanununda Nasıl Tanımlanmıştır


Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçu TCK’da şu şekilde tanımlanmıştır:


“Gerçek bir özel belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi cezalandırılır.”


Öncelikle belirtmek gerekir ki, bu suçun oluşabilmesi için ortada geçerli bir özel belgenin bulunması gerekir. Hukuken geçerli olmayan özel bir belge ile alakalı kanun maddesinde sayılan fiiller herhangi bir yaptırımla karşılaşmayacaktır.


Özel belgenin bozulması, belgenin bir kısmına ya da tamamına ilişkin olabilir. Örneğin bir özel belgedeki yazıların silinmesi bozma olarak kabul edilir.

Özel belgenin yok edilmesi ise belgenin ortadan kaybedilmesi demektir. Örneğin belgeyi yakmak eritmek ya da tekrar bir araya getiremeyecek şekilde parçalara ayırmak o belgeyi yok etmektir.


Özel belgenin gizlenmesi de kelimenin anlamından anlaşılacağı üzere belgenin hukuki ilişkide kullanılması için ortaya çıkarılmaması, saklanması ya da belli edilmemesidir.

Bu suça ilişkin fiilleri uzun uzun anlatıp örneklemek yerine madde gerekçesini paylaşmak suçun anlaşılması bakımından daha kolay bir yol olacaktır.


-TCK 208. Maddenin gerekçesi-


“Maddede, özel belgeyi bozmak, yok etmek ve gizle­mek fiilleri, özel belgede sahtecilik suçundan ayrı bir suç olarak ceza yaptı­rımı altına alınmıştır. Suçun konusu, hukuken geçerli, yani gerçek bir özel belgedir. Söz konusu suçu oluşturan seçimlik hareketler, özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemektir. Gerçek bir özel belge üzerindeki yazıları örneğin boyamak, karalamak veya silmek suretiyle okunamaz hâle getirmek, belgeyi yırtmak, yakmak veya gizlemek fiilleri bu suçu oluşturur.

Gizleme hâlinde, belge varlığını ve bütünlüğünü muhafaza etmektedir. Gizlenen belge, kişilerin nezdinde bulunan özel belge olabileceği gibi, özel veya kamuya ait bir kurum veya kuruluşta muhafaza edilen özel belge de olabilir. Noterde muhafaza edilen vasiyetname, bu ikinci hâle örnek teşkil eder.

Bir özel belgenin, örneğin bir uyuşmazlık bağlamında mahkemeden istenmesine karşılık; gerçeğe aykırı olarak, mevcut olmadığının veya bulu­namadığının bildirilmesi hâlinde, bu suç oluşur. Ancak, bir suça ilişkin ola­rak yapılan soruşturma veya kovuşturma kapsamında istenen belgelerin ve­rilmemesi hâlinde, özel belgenin gizlenmesi suçunun değil, suç delillerini gizleme suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir.

Gizleme olgusu, özel belgenin nezdinde bulunduğu kişiden ya da ku­rum veya kuruluştan çalınması suretiyle de gerçekleşebilir. Ancak, bu du­rumda, hırsızlık suçundan dolayı değil, özel belgenin gizlenmesi suçundan dolayı hüküm tesis edilmelidir.”


2- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek Suçunun Cezası


Gerçek bir özel belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis

cezası ile cezalandırılır. (TCK 208)


İfade etmek gerekir ki, TCK’nın 211. Maddesinde daha az cezayı gerektiren nitelikli hal, 208. Madde bakımından uygulanmaz.


3- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır ve Uzlaşmaya Tabi Midir?


Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçu şikayete bağlı suçlardan değildir. Bu sebeple bu suç oluştuğunda ve soruşturma makamları tarafından öğrenildiğinde re’sen soruşturma işlemleri başlatılacaktır.

Aynı zamanda bu suç uzlaşmaya tabi bir suç da değildir.


4-Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek Suçunda Zamanaşımı


Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçunun temel hali için olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.


5- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek Suçu İçin Verilecek Cezanın Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi


- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçu neticesinde verilecek ceza koşulları oluştuğu takdirde adli para cezasına çevrilebilir.


- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçu neticesinde verilecek ceza için eğer kanuni şartları sağlanmış ise erteleme hükümleri uygulanabilir.


- Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek Veya Gizlemek suçu neticesinde verilecek ceza için eğer kanuni şartları sağlanmış ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu uygulanabilir.

183 görüntüleme

Tüm hakları saklıdır

  • Facebook Clean
  • Twitter Clean
  • LinkedIn Clean