DİNİ DEĞERLERİ AŞAĞILAMA SUÇU CEZASI (TCK 216/3)

En son güncellendiği tarih: May 22

Ceza hukukuna ilişkin hukuki desteğe ihtiyaç duyarsanız burayı tıklayarak açılan sayfadaki iletişim kanallarını kullanarak bize ulaşabilirsiniz.

Dini Değerleri Aşağılama suçu 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 216. Maddesinin 3. Fıkrasında düzenlenmiştir.



1- Dini Değerleri Aşağılama Suçu Nedir Türk Ceza Kanununda Nasıl Tanımlanmıştır


Dini Değerleri Aşağılama suçu TCK’da şu şekilde tanımlanmıştır:


“Halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılayan kişi, fiilin kamu barışını bozmaya elverişli olması halinde cezalandırılır.”

Din ve vicdan hürriyeti gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 9. Maddesinde gerekse T.C. 1982 Anayasasının 24. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu sebeple din ve vicdan özgürlüğüne karşı aşağılama fiili çeşitli hallerin bir araya gelmesi ile TCK tarafından cezalandırılmıştır. İlgili hükümler şu şekildedir:


-AİHS 9. Madde


1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir; bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, kamuya açık veya kapalı ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancını açıklama özgürlüğünü de içerir.

2. Din veya inancını açıklama özgürlüğü, sadece yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlık veya ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli sınırlamalara tabi tutulabilir.


T.C. 1982 Anayasası 24. Madde

Herkes, vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir. 14 üncü madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dini ayin ve törenler serbesttir. Kimse, ibadete, dini ayin ve törenlere katılmaya, dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; dini inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaz ve suçlanamaz. Din ve ahlak eğitim ve öğretimi Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan zorunlu dersler arasında yer alır. Bunun dışındaki din eğitim ve öğretimi ancak, kişilerin kendi isteğine, küçüklerin de kanuni temsilcisinin talebine bağlıdır. Kimse, Devletin sosyal, ekonomik, siyasi veya hukuki temel düzenini kısmen de olsa, din kurallarına dayandırma veya siyasi veya kişisel çıkar yahut nüfuz sağlama amacıyla her ne suretle olursa olsun dini veya din duygularını yahut dince kutsal sayılan şeyleri istismar edemez ve kötüye kullanamaz.


Dini Değerleri Aşağılama suçu ile korunan hukuki değer kamu barışıdır. Bu sebeple halkın herhangi bir kesiminin benimsediği dini değerlerin aşağılanması durumunda bu kamu barışı zarar görecek ve problemlere yol açacaktır.


Bu maddede dinler arasında herhangi bir ayrım gözetilmemiştir. Bu sebeple her türlü dini inanç için bu madde gereğince failin cezalandırılması söz konusu olabilir.

Bu suçun diğer bir tipiklik unsuru aleniyettir”. Yani fail eğer halkın bir kesiminin benimsediği dini alenen aşağılamamış ise bu suç tipiklik unsuru nedeni ile cezalandırılamayacaktır. Aleniyetin sözlük tanımı ise “bir şeyin zahir ve meydanda olmasıdır”. Örneğin bir toplanma meydanında failin, Hristiyanlık dinini benimseyen kişilere karşı aşağılayıcı bir şekilde konuşması bu suçu oluşturur, ancak iki kişi arasında konuşurken bu dinin aşağılanması bu suçu oluşturmayacaktır.


Yargıtay kararlarında, umuma açık yol üzerinde, camide, postane binasında, kahvehanede, karakol binasında vs. bu suçun işlenmesi halinde aleniyet unsurunun gerçekleştiği kabul edilmektedir.


Failin cezalandırılabilmesi için maddede yer alan aşağılamanın “kamu barışını bozmaya elverişli olması gerekir” Bu husus her somut olayda hakim tarafından kamu barışının bozulup bozulmadığı tespit edilerek cezalandırılacaktır.


2 Dini Değerleri Aşağılama Suçunun Cezası


- Halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılayan kişi, fiilin kamu barışını bozmaya elverişli olması halinde, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (TCK 216/3)


-Daha Fazla Cezayı Gerektir Hal


Yukarıdaki maddelerde tanımlanan suçların basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranına kadar artırılır. Ancak, haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. (TCK 218)


3- Dini Değerleri Aşağılama Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır ve Uzlaşmaya Tabi Midir?


Dini Değerleri Aşağılama suçu şikayete bağlı suçlardan değildir. Bu sebeple bu suç oluştuğunda ve soruşturma makamları tarafından öğrenildiğinde re’sen soruşturma işlemleri başlatılacaktır.


Dini Değerleri Aşağılama suçu uzlaşmaya tabi suçlardan değildir.


4- Dini Değerleri Aşağılama Suçunda Zamanaşımı


Dini Değerleri Aşağılama olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.


5- Dini Değerleri Aşağılama Suçu İçin Verilecek Cezanın Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi


- Dini Değerleri Aşağılama suçu neticesinde verilecek ceza hapis cezasıdır. Bu ceza süre itibari ile ele alındığında şartların sağlanması halinde adli para cezasına çevrilebilir.


- Dini Değerleri Aşağılama suçu neticesinde verilecek ceza için eğer kanuni şartları sağlanmış ise erteleme hükümleri uygulanabilir.


- Dini Değerleri Aşağılama suçu neticesinde verilecek ceza için eğer kanuni şartları sağlanmış ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu uygulanabilir.

2,520 görüntüleme

Tüm hakları saklıdır

  • Facebook Clean
  • Twitter Clean
  • LinkedIn Clean